FREN YAĞININDA BİR ÖMRÜ VARDIR?

Fren hidroliği, motorlu araçlarda fren sistemi hidrolik sıkıştırma prensiplerine göre çalışır. Sıkıştırılamayan bir sıvı ile dolu olan kapalı sisteme bir tarafından basınç uygulanırsa diğer uçtaki pistonda güç elde edilir. Bu güç de fren balatalarını, fren disklerine ya da kampanalara bastırarak yavaşlamanızı sağlar.

Bu sırada açığa çıkan ısının bir kısmı metal aksam vasıtası ile fren sıvısına aktarılarak onun da ısınmasına sebep olur. Sürekli bir ısınma/soğuma döngüsü içerisinde olan hidrolik yağı, otomabilde yer alan diğer tüm sıvılar gibi, belirli bir süre sonra degrade olur ve oksidasyona meyilli seviyeye düşer.

Bu noktada araç sahipleri için tehlike, degrade olmuş, bozulmuş ve oksidasyona uğramış fren yağları, görevlerini eskisi kadar güçlü bir şekilde yerine getirememesi ile başlar. Fren yağınızın görevini tam olarak yerine getirememesi demek, aracınızın ilk günkü performansındaki gibi duramaması anlamına gelmektedir.

Ülkemizde pek önemsenmemesine rağmen, uluslararası OEM'ler yani otomotiv üreticileri, fren yağlarınında tıpkı diğer sıvılar gibi, belirli periyodlarda kontrollarının yapılmasını ve vasıflarını yitiren fren yağlarının kesinlikle yenisi ile değiştirilmesini tavsiye etmektedirler.

Özellikle otomotiv taşıtlarında bulunan fren hidrolik sistemlerinde özel şartnamelerle belirtilmiş fren hidrolik sistem yağları kullanılır.

Fren hidrolik sıvıları, kimyasal olarak iki’ye ayrılır :

1) Silikon bazlı fren sıvıları
2) Polyglycol Ether bazlı fren sıvıları

1. Silikon temelli yağların özellikleri (DOT 5)(DOT 6) :
a. Silikon içerir
b. Boyaya zarar vermez
c. Daha fazla sıkıştırılabilir olduğu için frenlerde süngerimsi bir his oluşturur.
d. Suyla karışmaz dolayısı ile fren sisteminde su/yağ/su/yağ şeklinde bir durum oluşur.

2. Polyglycol Ether temelli yağların özellikleri (DOT 3, DOT 4, DOT 5.1) :
a. Boyalı ve plastik yüzeylere ciddi şekilde zarar verir. Kullanırken son derece dikkatli olunmalıdır. Aynı şekilde deri ve gözler ile teması kesinlikle önlenmelidir. Temas durumunda hemen bol su ile yıkanmalıdır.
b. Su ile karışabilir.
c. Silikon temelli sıvılar gibi frenlerde süngersi bir hisse yol açmaz.

DOT nedir?
Department of Transportation (Ulaştırma Birimi) kelimelerinin kısaltmasından oluşturulmuş bir Amerikan standardını belirtir. DOT sayıları fren sıvılarının KURU ve ISLAK kaynama derecelerine göre belirlenir.
Fren sıvısının kaynama derecesi DOT tipine ve içindeki su miktarına bağlı olarak değişir. Fren sıvısı havanın içindeki nemi çeker. İşte bu yüzden fren sıvılarını kullandıktan sonra kutunun kapağını hemen sıkıca kapatmanız gerekir. En sağlıklısı küçük ambalajlarda alıp ihtiyaç kadarını kullanıp kalanını uygun şekilde yok etmektir.

Fren sıvısının içine su karışması neden zararlı?
Fren sıvılarının kaynama derecelerine göre sınıflandırıldığını söylemiştik. Sıvıya karışan su sıvının kaynama derecesini düşürerek frenlerin daha çabuk işe yaramaz hale gelmesine sebep olur.Kaynama sonucu ortaya çıkan buhar basınç uygulandığında sıkıştırılabileceği için pedala ya da elciğe uygulanan basınç, kaliperdeki pistona iletilemeyecek, dolayısı ile frenleriniz tutmayacaktır.

DOT 3- 4- 5- 5,1 karşılaştırması :
DOT dereceleri ıslak ve kuru kaynama derecelerini belirtir. Kuru kaynama derecesi, içinde su olmayan sistemde sıvının kaynayacağı, dolayısı ile frenlerin işe yaramaz hale geleceği sıcaklığı, ıslak kaynama derecesi ise içinde %3 su bulunan sıvının kaynama derecesini göstermektedir.

Fren Sıvısı Tipi Kuru Kaynama Derecesi Islak Kaynama Dereceleri :
DOT 3 205°C 140°C
DOT 4 230°C 155°C
DOT 5 260°C 180°C
DOT 5.1 270°C 190°C

Fren sıvıları içi gerekli özellikler :
** Uygun viskozite ve viskozite indeksi seçerek aşınmayı önleme,kolay çalışma,gücü rahat iletme ,sızdırmazlık sağlama,sistemi soğutma.
** Düşük akma noktası ile soğulta rahat devreye girme.
** Oksidasyon mukavemeti.
** Köpük önleme.
** Sudan kolay ayrılma.
** Pas ve korozyona dayanıklılık.

FMVSS 116 - DOT3, DOT4, DOT5, DOT5.1; DOT6: SAE - J1703, J1704, J1705 ; ISO-4025, JIS-K-2233 isimli şartnameler bütün dünyada geçerlidir.

Çeşitli firmaların aynı şartnameye göre ürettikleri hidrolik fren sıvıları birbirleri ile karışabilirler. Esasen fren güvenliği açısından da böyle olması gerekir. Bütün hidrolik sistem ürünlerinden beklenen özelliklere ek olarak son kaynama noktasının yüksek olması istenir.

© Copyright 2019 eralotoservis.com
web tasarım